پنج شنبه, 28 تیر 1397 06:38

برخورد ناموثر با بدحجابی

محمدتقی فاضل میبدی
برخورد دستگاه قضایی یا نیروی انتظامی با مساله بدحجابی تاكنون مثمرثمر نبوده است. هر نوع برخورد خشن و تندی كه با بدحجابی صورت گرفت، نتوانست نظر متولیان آن را نیز تامین كند. بنابراین اقدامات فرهنگی و آموزشی در این زمینه باید جایگزین برخوردهای خشن و كیفری شود. حتی لازم نیست كه بدحجابی را به مساله اصلی كشور تبدیل كنیم و بودجه عظیمی برای آن كنار بگذاریم. اینكه نیروهای دولتی و حاكمیتی را برای مساله بدحجابی بسیج كنیم، در شرایطی كه مشكلات عدیده اقتصادی، سیاسی و سیاست خارجی اولویت بیشتری دارد، اقدام درستی نیست. حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و آموزش و پرورش باید به فرهنگ‌سازی در مورد حجاب ادامه دهند و در همین حد كافی است. اینكه بودجه زیادی برای این كار خرج كنیم، نه تنها گرهی از مشكل باز نمی‌كند بلكه باعث اعتراض در جامعه نیز خواهد بود.
مهم این است كه دستگاه قضایی و نیروی انتظامی خود را از این مساله كنار بكشند و موضوع را به دستگاه‌های تبلیغاتی واگذار كنند. نباید فراموش كرد كه گستردگی اقدامات خشن در كشور ممكن است فضای اعتراضی را در جامعه به وجود آورد. چنان‌كه تاكنون نیز شاهد اعتراض‌هایی در این رابطه بوده‌ایم. نباید بگذاریم كه چنین مسائلی به تقابل با حكومت كشیده شود. برخی رفتارهای نسنجیده ممكن است چنین پیامدهای ناگواری داشته باشد و به كشور هزینه تحمیل می‌كند. حاكمیت باید موضوع را از دستور كار خود خارج كرده و به مسائل مهم‌تر بپردازد. مشكلات كلان و مهمی در كشور وجود دارد كه باید به آنها رسیدگی شود. رسیدگی به مفاسد اقتصادی و بحران ارزی در كشور اولویت دارد. دغدغه حاكمیت باید حل این مسائل در كشور باشد. مردم خودشان دغدغه دارند و به تبلیغات فرهنگی نیز می‌پردازند. تبلیغات فرهنگی در زمینه بدحجابی باید توسط نهادهای غیرحكومتی پیگیری شود. علما و روحانیون نیز از دیرباز وظیفه امر به معروف و نهی از منكر خویش را انجام می‌دادند. همچنین زنانی كه دغدغه حجاب دارند می‌توانند ان جی او تشكیل داده و به تبلیغ حجاب بپردازند. این نوع از فرهنگ‌سازی بسیار موثر‌تر از روش‌های قضایی و خشن در برخورد با مشكل بدحجابی است.
منتشر شده در یادداشت
فاضل میبدی: باید با خطیبی که تصور می کند مردم گناهکار هستند برخورد شود.ادبیات ما در نماز جمعه‌ها و در خطبه‌ها روزبه‌روز خشن‌تر شده است. خطیبی که می‌آید در نماز جمعه به‌گونه‌ای سخن می‌گوید که گویی نصف مردم ایران غرق در گناه هستند، باید با آن‌ها برخورد شود.
عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم گفت: تفکر ما باید تغییر کند. اینکه بخواهیم مداوم به کشورهای خارجی فحاشی کنیم و بگوییم تمام تقصیرات بر گردن خارج از کشور و شبکه‌های اجتماعی است مسئله‌ای را حل نمی‌کند.
حجت الاسلام فاضل میبدی عضو مجمع مدرسین و محققین گفت: تفکر ما باید تغییر کند. اینکه بخواهیم مداوم به کشورهای خارجی فحاشی کنیم و بگوییم تمام تقصیرات بر گردن خارج از کشور و شبکه‌های اجتماعی است مسئله‌ای را حل نمی‌کند. باید توجه کرد که ریشه اصلی مسائل در این است که از خودمان نمی‌پرسیم چرا ما به وعده‌های خود عمل نمی‌کنیم، ادبیات خشن داریم و گفت‌وگوی ملی را جدی نمی‌گیریم.
او گفت: تا زمانی که رویکرد مسئولین ما بر اساس بنیاد اخلاقی و رقابت سیاسی در کشور بر مبنای عقلانیت جمعی نباشد ما مشکل‌داریم. امروز نگاه کنید بازار تهمت و توهین و به حریم خصوصی مردم سرک کشیدن گرم است. تا این‌ها هست سال‌ها هم بگذرد مشکلات حل نمی‌شود. هر چه از عمر انقلاب گذشته است آمار این بداخلاقی‌ها بیشتر شده است.
منتشر شده در اخبار
فاضل میبدی: این کار صداوسیما خلاف سیره پیامبر است و متاسفانه اثرات سوء بسیاری هم دارد. باید با مسئولان صدا و سیما و برنامه اعترافات این زن، برخورد حقوقی صورت بگیرد؛ در قانون داریم که اگر کسی اشاعه فحشا کرد و آبروی فردی را برد، باید با او برخورد حقوقی شود و در اسلام هم داریم که این عمل، گناه است.
اعتمادآنلاین نوشت: پخش فیلم اعترافات تلویزیونی یکی از کاربران اینستاگرام از شبکه یک صداوسیما واکنش‌های زیادی را بین کاربران فضای مجازی و بعضی از چهره‌های سیاسی در نقد این برنامه برانگیخت. محمدتقی فاصل میبدی یکی از چهره‌های اصلاح‌طلبی است که معتقد است نفس این کار که کسی یک عملی را انجام دهد و در صفحه خود بگذارد، منکر خیلی بزرگی نیست و نمی‌توان این شخص را در جامعه رسوا کرد.
او به بررسی رفتار صداوسیما و مطابقت آن با اسلام پرداخت و گفت: اسلام درباره عمل انجام شده حساسیت بالایی ندارد اما خیلی زشت است که این شخص را در تلویزیون بیاوریم تا به کار خود اعتراف کند. اسلام سعی دارد که مسائل برملا نشود به خصوص اگر مربوط به زنان باشد. یکی از آیات عجیب قرآن این است: کسانی که دوست دارند زشتی‌های دیگران را اشاعه بدهند، هم عذاب دنیا دارند و هم عذاب آخرت؛ کمتر جرمی است که درباره آن قرآن عذاب دنیوی و اخروی با هم ذکر شوند. در این آیه حرف از کسانی است که تنها میل دارند اشاعه فحشا کنند حالا اگر کسانی این جرم را واقعاً مرتکب شوند قطعاً بدتر است. در زمان پیامبر اسلام (ص) و ائمه، کسانی که مرتکب عمل زشتی می‌شدند، به آنها توصیه می‌شد که منکر را کتمان کنند نه اینکه آنها را بیاورند در ملا عام تا اعتراف کنند.
این استاد حوزه و دانشگاه در پایان با تاکید بر اینکه کار صداوسیما مصداق اشاعه فحشا بوده، افزود: این کار صداوسیما خلاف سیره پیامبر است و متاسفانه اثرات سوء بسیاری هم دارد. باید با مسئولان صدا و سیما و برنامه اعترافات این زن، برخورد حقوقی صورت بگیرد؛ در قانون داریم که اگر کسی اشاعه فحشا کرد و آبروی فردی را برد، باید با او برخورد حقوقی شود و در اسلام هم داریم که این عمل، گناه است. خیلی از کارهایی که در صدا وسیما انجام می‌شود خلاف سنت اسلام و پیغمبر است.
 
منتشر شده در اخبار
چهارشنبه, 06 تیر 1397 07:54

سخنان امیدبخش

محمدتقی فاضل‌میبدی
سخنان آیت‌الله آملی‌لاریجانی در همایش سراسری دستگاه قضا به مناسبت هفته قوه قضائیه، به موضوعات مهمی در زمینه حقوق متهمان اختصاص داشت که مسئله برخی متهمان و خانواده‌های آنان در سال‌های اخیر  نیز مواجه بوده است. با توجه به اینکه این سخنان در حضور مسئولان قوای مجریه و مقننه بیان شد، می‌تواند پیامی روشن به رئیس‌جمهور به‌عنوان مجری قانون اساسی و رئیس مجلس به‌عنوان نماینده قانون‌گذاران کشور تلقی شود که از این پس، مواردی که انتقاد رئیس قوه قضائیه را نیز همراه دارد، به‌طور جدی‌تری دنبال کنند. در سال‌های گذشته رسانه‌ها، وکلا و افرادی که در دستگاه به‌عنوان متهم یا همراه آنان رفت‌وآمد داشتند، در مواردی از نقض حقوق متهمان یا رفتار سلیقه‌ای از بازپرس‌ها و قضات با برخی متهمان گلایه کرده‌اند. این امر حتی درباره برخی افراد سرشناس سیاسی نیز رخ داده که نیازی به آن نبوده و حفظ جایگاه حقیقی و حقوقی آنها در عین اعمال قانون، امکان‌پذیر بوده است. صرف تشخیص جرم و تعیین مجازات برای برخورد با این افراد کافی است و نه قانون اساسی و قوانین موضوعه کشور و نه تأکید دین اسلام به حفظ کرامت انسانی، اجازه رفتارهایی خارج از ضوابط قانون و شرع را نداده است. انتقاد شدید آیت‌الله ‌لاریجانی درباره استفاده از پابند «برخی افراد محترم یا یک مدیر اجرایی» یا تعیین وثیقه به صورتی که متهم به دلیل قرارداشتن در پایان هفته، امکان تهیه آن را نداشته باشد و ناچار به ماندن در زندان تا روز شنبه شود، نشان می‌دهد بالاترین مقام قضائی کشور نیز در جریان این مسائل قرار گرفته و از آن ناراضی است. با توجه به اینکه رئیس قوه قضائیه در این نشست اعلام کرد بارها این موضوع را به مقامات ارشد قوه و قضات گفته است، به نظر می‌رسد تعیین سازوکاری جدی‌تر زیر نظر ریاست دستگاه قضائی برای برخورد با تخلفات در نقض حقوق متهمان، می‌تواند به صورت سیستماتیک این موارد اشتباه را که در هر دستگاهی ممکن است رخ دهد، به اطلاع رئیس رسانده و مجازات مطابق با آن برای خاطی، اعم از بازپرس، قاضی و...، در نظر گرفته شود.
بی‌شک رسانه‌های رسمی و اجتماعی نقش درخور توجهی در مشخص‌کردن این نوع تخلفات دارند. رئیس قوه قضائیه می‌تواند در تعامل با رسانه‌ها، از آنان بخواهد بدون واهمه البته با سند و دلیل، این موارد را مانند همه‌جای دنیا رسانه‌ای کنند تا از ظرفیت نظارتی مطبوعات و رسانه‌ها برای ناامن‌کردن فضای تخلفات جلوگیری شود. ظرفیت‌های درونی قوه مانند دادسرای عالی قضات و حفاظت‌اطلاعات قوه قضائیه نیز می‌توانند به شکلی جدی‌تر مسئولیت پیگیری، برخورد و حتی اعلام رسانه‌ای این موارد را برای آگاه‌‌شدن و خرسندی آحاد جامعه بر عهده بگیرند. در دستگاه قضا، هزاران قاضی شریف نیز بدون کوچک‌ترین تخلفی، به دعاوی مردم رسیدگی کرده و احکامی را نیز صادر کرده‌‌اند که می‌توان از آنها دفاع کرد و موجب احقاق حقوق افراد مظلوم در مقابل برخی افراد صاحب‌نفوذ شده‌اند. با‌این‌حال، برخی خطاها در برخوردنکردن با برخی متهمان سیاسی، صنفی و فعالان زنان، این نوع خدمات پذیرفته‌شده دستگاه قضائی را نیز مخدوش کرده است. وجود یک تیم کارشناسی کارآمد در کنار رئیس قوه برای بررسی این نوع تخلفات در سطح دستگاه بسیار بزرگ و بااهمیت قضائی، حتما می‌تواند این نارضایتی آیت‌الله لاریجانی را به‌طور جدی دنبال کنند و به دنبال رفع آن برای ایجاد رضایتمندی در جامعه باشد. در نامه حضرت علی(ع) به مالک‌اشتر آمده حتی نباید در نگاه‌کردن قاضی به صورت متهمان در دادگاه نیز بی‌عدالتی وجود داشته باشد. به باور نگارنده، نشان‌دادن جدیت در مسئولان ارشد دستگاه قضائی برای تغییر برخی رویه‌ها به‌ویژه در برخورد با متهمان سیاسی می‌تواند با معرفی بدون پرده‌پوشی خاطیان به بخش‌های نظارتی قوه قضائیه و رسانه‌ای‌کردن آن، به خوبی نشان داده شود.
در مسائل اقتصادی اخیر و موضوع ارز، مسئولان دولت به‌صراحت از حضور برخی افراد بانفوذ در ناآرامی‌ها کد می‌دهند؛ دستگاه قضائی می‌تواند با ورود به‌موقع و البته مستدل و بدون به‌خطرانداختن فضای سرمایه‌گذاری، اعتمادآفرینی دوچندانی انجام دهد و نقش مهمی در ایجاد فضای امید و ازبین‌رفتن حس منفی از برخی رفتارهای ناعادلانه میان توانمندان و مردم عادی ایفا کند.
منتشر شده در یادداشت
(گزارشی از سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین محمدتقی فاضلی میبدی در مراسم احیا شب نوزدهم مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم)
نزول کتاب در شب قدر در قرآن کریم با واژه مبارک توصیف شده است و آیاتی از قرآن بر آن تاکید کرده است. صفت مبارک هم درباره شب قدر و هم درباره قرآن استفاده شده است. در آیه سوم سوره دخان «إِنَّا أَنْزَلْناهُ في‏ لَيْلَةٍ مُبارَكَة» شب قدر به مبارک بودن توصیف شده و در آیه ۲۹ سوره ص «كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْباب‏» کتاب با این مفهوم وصف شده است. واژه مبارک به معنای ثبوت و جاودان است به همین دلیل وقتی آب در جایی جمع شود به آن برکه گفته می شود. این واژه زمانی که درباره قرآن به کار می رود یعنی این کتاب جاودان و پایدار است.
شب قدر شب مبارک است چون «فیها یفرق کل امر حکیم» یعنی امر پایدار و محکم در این شب روشن و مقدر می شود و بنابر روایات و مستندات، بودن این شب در ماه رمضان قطعی است.
با توجه به این مقدمه سوالی که مطرح می شود این است که این کتاب مبارک و امر حکیم آیا پس از رحلت پیامبر گرامی اسلام همچنان مبارک بود و ثبات خود را حفظ کرد یا نه؟
برای جواب این سوال باید به بررسی گروه ها و جریان های حاضر در زمان پیامبر پرداخت. در زمان پیامبر گروه های شناخته شده ای در برابر جاودانگی قرآن ایستادگی می کردند که یکی از این گروه ها منافقین بودند. اهمیت خطر منافقین و فریبندگی آنها این قدر زیاد است که خداوند درباره آنها سوره نازل کرده و به مسلمانان هشدار می دهد.
مورخین معتقدند این جریان بعد از رحلت پیامبر از بین نرفتند بلکه به صورت مخفیانه در جامعه اسلامی ظاهر شده، به اشکال مختلف همانند قوم یهود در دستگاه خلافت نفوذ کردند. فرق یهود و منافقان در این بود که منافقان در دستگاه سیاسی خلافت نفوذ کردند ولی یهودیان در دستگاه فرهنگی رخنه کردند.
پیامبر گرامی اسلام قبل از رحلت نگرانی خود را در مورد امت اسلامی چنین بیان می کرد: « إِنِّي لَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي مُؤْمِناً وَ لَا مُشْرِكاً أَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَمْنَعُهُ اللَّهُ بِإِيمَانِهِ وَ أَمَّا الْمُشْرِكُ فَيَقْمَعُهُ اللَّهُ بِشِرْكِهِ وَ لَكِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ كُلَّ مُنَافِقِ الْجَنَانِ عَالِمِ اللِّسَانِ يَقُولُ مَا تَعْرِفُونَ وَ يَفْعَلُ مَا تُنْكِرُون‏» پیامبر اسلام نگرانی اصلی خود درباره امت اسلامی را از ناحیه منافقان می داند زیرا انسان مومن به دلیل ایمانش عملی خلاف مصلحت اسلام انجام نمی دهد و مشرک هم به دلیل شرکش توسط خدا قلع و قمع می شود ولی منافقی که زبان جذاب و گفتار زیبا داشته باشد به راحتی در میان مسلمانان نفوذ کرده مقاصد خود را پیش می برد.
امام علی علیه السلام در نهج البلاغه به مسائلی اشاره کرده است که نه تنها در زمان خود بلکه در زمان حاضر نیز بسیار کارایی دارد و  ریشه این جریانات مضر به حال اسلام را به خوبی روشن می کند. امام خطاب به مردم می فرماید: «َأَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا بَدْءُ وُقُوعِ الْفِتَنِ أَهْوَاءٌ تُتَّبَعُ وَ أَحْكَامٌ تُبْتَدَعُ‏» .
امام در این کلام به دنبال ریشه فتنه ها و آسیب هایی است که جهان اسلام را مورد هجمه قرار داده است. آیا ریشه این آسیب ها در داخل است یا در خارج و از کجا شروع می شود؟ امام در این فراز می فرماید: انسان ابتدا باید از خود شروع کند و اولین عامل را در وجود شخص مسلمان جستجو می کند. به نظر امام اولین عامل وقوع فتنه ها در جهان اسلام وجود هواهای نفسانی در انسان ها است. انسان تا زمانی که در منصب قدرت قرار نگرفته یا ثروت فراوانی به سوی او جاری نشده است ممکن است بسیار خوب عمل کند و هوای نفسانی خود را کنترل کند ولی زمانی که موقعیت او عوض شد و صاحب منصب یا ثروتمند گشت آیا همچنان قدرت کنترل خود را دارد یا نه؟
در این کلام امام اولین ریشه آسیب جهان اسلام بعد از رحلت پیامبر هواهای نفسانی زمامداران مسلمانان معرفی شده است. بعد از رحلت پیامبر با گسترش سرزمین های اسلامی ثروت و مکنت زیادی به سوی مسلمانان سرازیر شد و جایگاه و وضعیت مسلمانان دچار تغییر گشت.در این دوران، زمامدارانی که احوالات درونی آنان در زمان پیامبر تغییر نکرده بود و همچنان روحیات جاهلیت بر آنان حکم فرما بود با تغییر جایگاه و دستیابی به ثروت دچار هواهای نفسانی گشته و ارزش های اسلامی از جمله عدالت را فراموش کردند و برای توجیه کارهای خود شروع به ایجاد بدعت در دین کردند و احکام را آن گونه که منافع آنان را تامین کند تغییر دادند.
در این جامعه ممکن است ظواهر دین اجرا شود ولی باید دید آیا اهداف دین هم تامین می گردد یا نه؟ زمانی که احکام شریعت از جمله نماز و روزه و حج و ... تشریع می شد آیا خداوند فقط صرف عمل به این ظواهر را دنبال می کرد یا منظور از تشریع این احکام غایت و هدفی دیگر بود؟ تدبر در آیات یعنی اینکه بفهمیم پشت این احکام چه چیزی بوده است و غایت از آن چیست. ما باید قبل از اجرای احکام هدف از این احکام را ملاحظه کنیم.
شهید مطهری با توجه یا این مطلب سه جریان که بیشترین ضربه را به دین اسلام وارد کردند چنین معرفی می کند: ۱- اخباری گری این جریان به دنبال ظواهر بود و عقلانیت را تعطیل کردند. ۲- خوارج که جای منافقین را گرفته بودند و ضربه های هولناک تری بر پیکر جامعه اسلامی وارد کردند و ۳- اشعری گری.
پس از رحلت پیامبر به ویژه در زمان خلافت خلیفه سوم شاهد نفوذ جریانی هستیم که دنبال هوای نفس بودند و احکامی را برای توجیه عملکرد خود در قدرت و حفظ منصب خود بدعت گذاشتند. در این دوران دستگاه ظاهرا اسلامی است و ظواهر را اجرا می کند اما روح دستگاه خلافت با روح قرآن و اسلام سازگاری ندارد. امام علی در خطبه ۵۰ می فرماید: در این دوران عده ای متولی و صاحب منصب  شده اند که از دین خدا هیچ آگاهی ندارند.
حضرت علی علیه السلام وارث جامعه ای شد که از جهت شخصیت انسانی و اجتماعی به هم ریخته بود و فاصله طبقاتی به اوج خود رسیده بود. حضرت به شخصی درباره جامعه در این دروان می گوید: آیا چیزی جز فقری که فقیر را آزار می دهد می بینی؟ در این جامعه چنان فاصله طبقاتی وجود داشت که عده ای در ثروت خود آنقدر مجذوب شده بودند که به حیف ومیل و اسراف می پرداختند و برخی آنقدر فقیر که توان تامین حداقل معیشت را نداشتند و فقط شاهد جولان ثروتمندان بودند.
در این دوران شاهد چند پارگی جامعه بعد از رحلت پیامبر بودیم که باعث مرگ ارزش ها نیز می شد. بخشی از این وضعیت به متولیان دین و بخشی هم به عدم تغییر حالات مردم بازمی گشت. کسی که خود را متولی و پیشوای مردم می داند ابتدا باید از نفس خود شروع کند و تعلیم یافته باشد. اگر کسی تعلیم یافته نباشد تمام سرمایه و ارزش های جامعه را نابود می کند. زمانی که میان زبان و عمل متولیان فاصله بیفتد بی اعتمادی در جامعه پدیدار می گردد و باعث سقوط ارزش ها خواهد شد.
منتشر شده در گفتار
صفحه1 از43
بازگشت به بالا